Tìm
Đăng nhập

Hungary: Cố đô lập quốc Esztergom và tòa Bazilika

Hungary: Cố đô lập quốc Esztergom và tòa Bazilika

Rời thủ đô Budapest, về phía Bắc khoảng 60 km, sau khi đi qua những địa danh nổi tiếng khác như Szentendre hay Visegrád dọc theo khúc ngoặt nổi tiếng của Danube, “con sông mẹ” của toàn Châu Âu, du khách sẽ đặt chân tới một vùng đồi núi phong cảnh hữu tình của Hungary.

Tác giả: Nguyen Hoang Linh

Cách Cộng hòa Slovakia bởi một cây cầu lịch sử Mária Valéria mang tên cô công chúa của Đế chế Áo – Hung thế kỷ 19, thành phố với cái tên Esztergom ấy, từ hơn chục thế kỷ nay, là thủ phủ của Giáo hội Công giáo Hungary và cũng là cố đô lập quốc của nước Hung.

Cho đến nay, Esztergom vẫn là một điểm đến nổi bật trong lịch trình của những ai muốn tìm hiểu về cội nguồn lịch sử của Vương quốc Hungary Công giáo. Bên cạnh đó, tại đây du khách có thể chiêm ngưỡng tòa giáo đường Bazilika lớn nhất của nước Hung, và thứ năm của Châu Âu.

Esztergom là nơi cư ngụ của những quân vương đầu tiên của nước Hung thời lập quốc. Tại đây, vào một ngày cuối năm 1000, vua István Đệ nhất – người sáng lập nước Hung Công giáo – đã đăng quang với chiếc Vương miện Thiêng liêng (Szent Korona) được nhận từ Đức Giáo hoàng.

Là ngươi con của Esztergom, sau khi qua đời 45 năm, thời điểm khi vua István được Giáo hội Công giáo La Mã phong Thánh (20/8/1083) về sau được coi là ngày Quốc khánh chính thức của nước Hungary hiện tại, và là ngày lễ chính trong ba Quốc lễ hàng năm của nước này.

Cho tới đầu thế kỷ 13, Esztergom không chỉ là nơi ngự trị của vương triều Árpád (triều đại quân chủ đầu tiên của Hung), mà còn là trung tâm văn hóa và khoa học của nước Hung Trung cổ. Xưởng đúc tiền duy nhất của Hungary cũng được hoạt động ở đây trong hơn 200 năm đầu của lịch sử Hung.

Đây cũng là nơi đặt trụ sở tiên khởi của Giáo hội Hung từ thuở ban đầu: vị Tổng giám mục Esztergom mặc nhiên được là nhân vật tâm linh quan trọng và quyền lực nhất của đất nước, và có quyền tối thượng trong lễ đăng quang các vị vua Hung, theo tập tục và truyền thống của nước này.

Theo tháng năm, Esztergom cũng phải chịu những thăng trầm lớn của lịch sử Hungary. Thành phố từng bị phá hoại tàn khốc bởi các đạo quân Mông Cổ của Hãn Bạt Đô (cháu nội Thành Cát Tư Hãn) tung hoành khắp Châu Âu giữa thế kỷ 13, rồi sau đó, bị Đế quốc Hồi giáo Thổ Nhĩ Kỳ xâm chiếm.

Cuối thế kỷ 16, cùng nhiều vùng đất khác trên một phần ba lãnh thổ Hungary, Esztergom đã bị tàn phá nặng nề trong cuộc chiến Hung – Thổ và cho dù được xây dựng lại vào đầu thế kỷ 18, đáng tiếc, nhiều nét hào hoa và tinh tế của kinh đô hoàng gia xưa đã vĩnh viễn đi vào quá khứ…

Du khách đến Esztergom, từ xa xa đã có thể chiêm ngưỡng tòa Bazilika, được coi là kiệt tác vĩ đại và hoành tráng nhất của trường phái kiến trúc cổ điển Hungary. Vươn mình kiêu hãnh trên đỉnh núi Várhegy, nhà thờ chứa đựng những di tích lịch sử, văn hóa và tôn giáo của nước Hung 1100 năm.

Được xây dựng ròng rã trong vòng 47 năm, dưới bốn đời Tổng giám mục là các vị Hồng y Hungary, tòa Bazilika in bóng xuống dòng sông Duna và có dáng dấp một vị thần ngự trị mảnh đất Hungary. Đây là biểu tượng của Esztergom, đồng thời là ngôi thánh đường lớn nhất của lịch sử nước Hung.

Cho dù chỉ một phần trong đại dự án ban đầu được xây dựng, và triều đình Áo đã tỏ ra không ưa thích – thậm chí, đã ngăn cản – việc một trung tâm Giáo hội lớn nhất của toàn thể Đế chế Habsburg được hình thành tại Hungary, nhưng tòa Bazilika vẫn là vương cung đồ sộ nhất của cả Đế chế.

Được xây dựng trên đống tro tàn của nhà thờ Szent Adalbert do chính vị vua đầu tiên của nước Hung, Thánh István Đệ nhất khởi dựng và bị Thần Hỏa làm tiêu tan năm 1180, Bazilika là nhà thờ Mẹ của tất cả các thánh đường Công giáo tại Hungary, với chiều cao đáng nể 100 mét, lớn nhất tại Hung.

Đáng ghi nhớ là vào năm 1856, chính đại nhạc sư Liszt Ferenc đã sáng tác “Bản Thánh ca Esztergom” (Esztergomi mise) và đích thân lĩnh xướng trong lễ khánh thành tòa đại giáo đường vươn mình trên 24 cây cột mái tròn đồ sộ với kích thước khiến du khách phải choáng ngợp: dài 118m, rộng 49m.

Ngay trước mặt tiền của Bazilika, tọa lạc pho tượng Đức Mẹ Đồng Trinh, vẫn được người Hungary coi là “Đức Mẹ của người Hung” (A magyarok Nagyasszonya) vì 4 ngày trước khi tạ thế, Thánh István đã cho làm một buổi lễ trọng thể dâng hiến đất nước Hung vào vòng tay chở che của Đức Mẹ.

Đặt chân đến Bazilika, du khách sẽ mang trong lòng một cảm giác bị chế ngự bởi hằng hà sa số những kỷ vật của quá khứ, như bức tranh “Đức Mẹ Lên Trời” của danh họa Ý thế kỷ 19 Michelangelo Grigoletti, được coi là tấm sơn dầu vẽ trên một vải bố lớn nhất thế giới (kích thước 13,5m x 6,6m).

Đó còn là bức tượng cao 3m mô tả vị vua đầu tiên của nước Hung trong tư thế chiến đấu trên lưng ngựa, từng được coi là biểu tượng của Hungary tại Triển lãm Thế giới tại Paris năm 1937 và được giải thưởng lớn ở đây.

Đó còn là những hầm mộ, đồng thời cũng là những kiệt tác kiến trúc Hung thời Phục hưng, nơi yên nghỉ của các tổng giám mục, các vị Hồng y của từ thời Trung cổ đến nay. Nói thêm, bức vách ở tầng hầm nâng đỡ tòa Bazilika với bề dày 17m, được coi là bức tường có độ dày nhất tại Trung Âu.

Đặc biệt, Bazilika cũng là nơi yên nghỉ trần thế của Đức Hồng y Mindszenty József, nổi tiếng vì những hoạt động cho một nước Hung tự do; chính ông là người phải trú ngụ 15 năm liền tại tòa đại sứ Hoa Kỳ ở Hung vì đã tham gia cuộc cách mạng dân chủ mùa thu năm 1956.

Cho dù rốt cục bị buộc phải rời cố quốc, ông đã chọn nước Áo (thay vì về Tòa Thánh Vatican) để có thể giữ gìn cảm giác gần gũi nhất với quê hương Hungary. Mộ phần của ông đặt ở tầng hầm của Bazilika, từ năm 1991, là nơi hành hương của các tín đồ Công giáo Hung và cả du khách quốc tế.

Sau khi chiêm ngưỡng tòa đại giáo đường, có thể và rất nên, lên đỉnh nhà thờ – bằng thang máy hoặc leo gần 400 bậc thang – để có cái nhìn toàn cảnh về một miền quê tuyệt đẹp, núi non sơn thủy hữu tình, nơi thượng nguồn của dòng Duna, và đường biên giới xanh phân cách Hungary và Slovakia.

Bất giác, có thể nhớ lại những dòng đầu trong bài thơ “Ngợi ca Đất nước” (Himnusz) của thi hào Kölcsey Ferenc, đã được nhạc sư Erkel Ferenc phổ làm Quốc ca Hung: “Thượng đế, hãy ban phước cho dân Hung – Luôn tươi vui và sung túc – Và giơ cánh tay chở che – Khi họ chiến đấu với quân thù…”.

Quốc ca của một dân tộc đã có nhiều thế kỷ chìm đắm trong chinh chiến, đã đại bại trong cả hai cuộc Thế chiến kinh hoàng của thế kỷ 20, nhưng lại mang âm hưởng một bản Thánh ca với ngôn từ hiền hòa, mang đượm tính hòa bình, nhân ái và yêu chuộng tự do, không hề có một câu chém giết.

Phải chăng, đó cũng là một thông điệp mà thế giới có thể nhận từ nước Hung nhỏ bé này?

———————-

Du lịch là cơ hội để nhìn ra thế giới, làm giàu thêm kiến thức văn hóa, lịch sử, xã hội và chính trị của bản thân. Nếu các bạn có nhu cầu tìm người tổ chức, hướng dẫn các hành trình khám phá Châu Âu, vui lòng liên hệ với mình (Hoang Linh Viber +36.30.531.2133).

Người đăng

Thêm bình luận

You must be logged in to post a comment.

Đang xem offline - không có internet!

Đăng nhập Easy 5 Me!

"Đăng nhập" hoặc "Đăng ký" bằng tài khoản mạng xã hội.

hoặc

Chi tiết tài khoản sẽ được xác thực qua email.

Đặt lại Mật khẩu